Archief - COLLECT Kunst Antiek Design

De comeback van kerkmeubilair

Een tiental jaren geleden deed de naam Hans van der Laan, behalve in een kleine kring van ingewijden, nog weinig klokjes klingelen. Maar tegenwoordig behoort hij tot de grote namen van de 20e-eeuwse designwereld, ondanks zijn beperkte oeuvre. Van der Laan was een atypische figuur: theoreticus, architect, ontwerper en benedictijner monnik. De waarde van zijn meubels maakt een stijging door die waarschijnlijk nog niet ten einde is.

TEKST: Gilles Bechet

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

Kom tot kunst in een kapel

Op reis doen we het allemaal: tussen ontbijt en aperitief duik je een museum in of duwt een kerkdeur open. Kunst en religie horen erbij, zelfs op de leegste vakantieplanning. Maar wat als ze samenvallen? Verspreid door Europa liggen kapellen waar dat precies gebeurt. Geen gewone gebedsruimtes, maar plekken waar kunstenaars het sacrale herdenken en licht, materie en verbeelding een eigen taal krijgen. Wie binnenstapt, komt zelden gewoon weer buiten.

Matisses zwanenzang

In de heuvels boven Vence ligt een opmerkelijke gesamtkunstwerk: Chapelle du Rosaire. Op het eerste gezicht is het een bescheiden gebouw. Klein. Wit. Bijna terughoudend. Maar eenmaal binnen ontvouwt zich een totaalervaring waarin kunst, licht en architectuur samenvallen. De kapel werd tussen 1947 en 1951 ontworpen door Henri Matisse, toen al op hoge leeftijd en fysiek beperkt. Hij beschouwde het project als de kroon op zijn carrière. Opmerkelijk, want Matisse was geen religieus kunstenaar in klassieke zin. Op de vraag of hij in God geloofde, zei hij: “Ja, als ik werk.”

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

De eeuwigheid in marmer

Met zijn rijkelijke kleurschakeringen blijft marmer een geliefkoosd materiaal, zowel bij kunstenaars als designers. Anders dan vroeger wordt het grove werk nu vaak machinaal gedaan. Een handmatige afwerking laat toe om detaillering en signatuur aan te brengen.

TEKST: Elien Haentjens

Al eeuwenlang vertalen klassieke meesters hun artistieke ideeën in marmer, van de Egyptenaren, Grieken en Romeinen tot de meesters van de renaissance en barok. In Griekenland en Italië was marmer een logische keuze: het was beschikbaar in de directe omgeving en kon buiten worden geplaatst. In eerste instantie werd marmer gebruikt voor architecturale toepassingen en kreeg het materiaal een kleurrijke afwerking.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

De vrouwelijke avant-garde achter René Boivin

In de geschiedenis van de haute joaillerie van de 20e eeuw neemt René Boivin een bijzondere plaats in. Het huis, opgericht in de jaren 1890, maakte een opvallende entree op de laatste TEFAF in Maastricht. Het heeft naam gemaakt dankzij onconventionele creaties, onverwachte materialen en een visie op luxe waarin idee, volume en uitstraling voorrang krijgen boven opzichtigheid.

TEKST: Christophe Dosogne

René Boivin (1864-1917) is meer dan alleen een merknaam. Hij belichaamt een manier om sieraden te beschouwen als een autonome, sculpturale en intellectuele vorm, en niet als louter versiering. Hij begon bij zijn broer Victor als leerling-edelsmid, maar onderscheidde zich al snel als tekenaar en graveur. Boivin week af van de delicate stijl van de belle époque om dichtere, meer architectonische vormen te verkennen, vaak geïnspireerd door oude beschavingen, de natuur en de modernste decoratieve kunsten. Zijn doel was al vroeg duidelijk: van het sieraad een volwaardig creatief object maken, dat het lichaam kan bekleden zoals een sculptuur de ruimte bekleedt.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

Voorbij de platgetreden Panton-paden

De ‘poppy’ ontwerpen van Verner Panton zijn uitgegroeid tot werk dat tot het collectieve geheugen behoort. Naast in massa geproduceerde ontwerpen bedacht hij ook objecten, verlichting en textiel die minder bekend zijn, maar daardoor vanuit verzamelperspectief net interessanter. Het Vitra Museum presenteert, honderd jaar na zijn geboorte, een jaar lang een monografische tentoonstelling over de iconische designer.

TEKST: Elien Haentjens

Dat Verner Panton (1926-1998) uitgroeide tot een van de meest visionaire ontwerpers van de 20e eeuw, is te danken aan zijn innovatieve materiaalgebruik en futuristische kijk op design. Hij experimenteerde met kunststof, metaal en textiel en gebruikte kleur en vorm op een emotioneel krachtige manier die zijn tijd ver vooruit was.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

‘We vertellen het verhaal van ontgrenzen en verbinden’

Valkhof Museum in Nijmegen is na vier jaar verbouwen weer open. Over wat het museum eigenlijk wil zijn is een duidelijke keuze gemaakt. Het gaat over mensen op grenzen, vertelt directeur-bestuurder Hedwig Saam tijdens een wandeling in en rondom het museum.

TEKST & FOTO’S: Koos de Wilt

Al eerder in haar carrière leidde Hedwig Saam (°1960) kleine en grote verbouwingen bij Museum Hilversum, Museum Arnhem, Erfgoedcentrum Rozet in Arnhem en het Nationaal Militair Museum in Soesterberg.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

Frida Kahlo schilderde haar eigen legende

Frida Kahlo behoort tot de selecte kring van wereldberoemde kunstenaars die een inspiratiebron zijn geweest voor de generaties na haar. Hoe heeft het Mexicaanse meisje dat ervan droomde arts te worden, deze bekendheid verworven? Al op jonge leeftijd getroffen door de slagen van het lot, reageerde ze daarop door haar pijn te schilderen, op rauwe maar intelligente wijze. En om het lot te overstijgen heeft ze altijd hartstochtelijk een beroep gedaan op het leven.

TEKST: Anne Hustache

Hoe is Frida Kahlo (1907-1954) Kahlo geworden, de schilder, de feminist, een figuur die vele kunstenaars blijft fascineren? Dat zijn de vragen die worden gesteld in de tentoonstelling die deze zomer in Tate Modern te zien is.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

De Middellandse Zee in negen stiltes

In Fondation Maeght werpt het motief water een nieuw licht op het werk van Ellsworth Kelly. Rondom de emblematische Middellandse Zee openbaart de abstractie zich als een ervaring van de blik, op de grens van kleur, waarneming en stilte.

TEKST: Gwennaëlle Gribaumont

Ellsworth Kelly (1923-2015) behoort tot die zeldzame familie van kunstenaars wier werk in eerste instantie alles lijkt te hebben vereenvoudigd, voordat men begrijpt dat het vooral alles heeft verplaatst. Als schilder, beeldhouwer, tekenaar en graveur profileert hij zich als een van de sleutelfiguren van de naoorlogse Amerikaanse abstractie.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

De eeuwige zeggingskracht van Ed van der Elsken

Terwijl in het Rijksmuseum een overzichtstentoonstelling te zien is van het werk van Ed van der Elsken, organiseert Annet Gelink Gallery, die al decennialang de erven vertegenwoordigt, een eigen, kleinschalige tentoonstelling van deze wereldwijde icoon van de fotografie. Annet Gelink en Floor Wullems over zijn fotografische nalatenschap.

TEKST & FOTO’S: Koos de Wilt

In 2019 verwierven het Rijksmuseum en Nederlands Fotomuseum samen het volledige werkarchief van Ed van der Elsken (1925-1990). Van deze veertig jaar aan materiaal maakte het Rijksmuseum een nieuwe selectie met foto’s van alle sleutelmomenten in zijn loopbaan, van zijn besluit om onafhankelijk fotograaf te worden tot het filmen van zijn overlijdensproces.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

Liefdevolle portretten van ongemak

Voor het net verbouwde Valkhof Museum in Nijmegen fotografeerde Robin de Puy vijf emoties van 34 Nijmegenaren. Aan de eettafel bij haar thuis in Wormer vertelt De Puy over hoe ze met haar fotografie mensen en emoties vangt.

TEKST & FOTO’S: Koos de Wilt

Robin de Puy (°1986) groeide op in Oude-Tonge, op het Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee. Haar ouders runden er een hotel en Robin hielp haar ouders en ontving elke dag andere gasten. “Ik ben opgevoed in de vaardigheid om gasten bij een eerste contact op hun gemak te laten voelen”, vertelt ze aan de eettafel van haar huis in het Noord-Hollandse Wormer, een oud gemaal met aan de voorzijde de Zaan en aan de achterzijde een meertje.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

Vrij metselen

De vrijmetselarij is ontstaan tijdens de Verlichting in Groot-Brittannië, tussen 1640 en 1800. Diverse voorwerpen zijn vervaardigd, met name in de 18e eeuw, die verwijzen naar dit voor velen met mysterie omhulde genootschap. Zoals glazen voor ceremonies en een bijzondere veterinaire vlijm, die gebruikt werd voor het aderlaten van dieren. Wist u trouwens dat Mozart zeer actief was in een belangrijke Weense loge van de vrijmetselarij?

TEKST & FOTO’S: Anton Vos

Wie de opera Die Zauberflöte van Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) beluistert, zal zich niet meteen realiseren dat dit beroemde stuk tal van elementen bevat die ontleend zijn aan de vrijmetselarij. In december 1784 trad de componist toe tot de Weense vrijmetselarij, waarin hij zeer actief was. Hij componeerde diverse muziekstukken bestemd voor logebijeenkomsten, zoals Maurerische Trauermusik en Kleine Freimaurer-Kantate.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

Dominicaner design

TEKST: Gilles Bechet

Dom Hans van der Laan ontwierp schoonheid op basis van een wiskundige formule. Voor hem ontstond schoonheid uit de relatie tussen vol en leeg, tussen detail en vorm als geheel, en tussen een object en de ruimte eromheen, en omgekeerd. Hoewel hij vooral bekend is geworden door zijn meubels, die hij tussen het einde van de jaren 60 en begin van de jaren 70 ontwierp en die tegenwoordig door scherpzinnige verzamelaars tot ver buiten Nederland worden gezocht, was hij architect voordat hij ontwerper werd én een man van God.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

Bram Bogart opnieuw gewogen

Erkend als een van de grote meesters van de naoorlogse abstractie is Bram Bogart zonder twijfel een van de meest invloedrijke kunstenaars van zijn generatie. Terwijl hij overal aanwezig was tijdens de laatste BRAFA, slaagt zijn markt er toch moeilijk in de omvang van zijn genie te weerspiegelen. Enkele verklaringen.

TEKST: Gwennaëlle Gribaumont

Er zijn, in de kunstmarkt, anomalieën die elke logica weerstaan. Bram Bogart (1921-2012) is een van de meest opvallende. Deze buitengewone kunstenaar heeft een aanzienlijk oeuvre geproduceerd, herkenbaar uit duizenden. Zijn geniale zet? De materie zelf tot onderwerp van zijn werk maken, door uitbundige impasto’s te realiseren, gedragen door een geheime techniek die velen hebben geprobeerd na te bootsen zonder ooit te slagen. En hoewel de werken van de Belgisch-Nederlandse kunstenaar zich vanzelf naast de grote namen van de naoorlogse abstractie plaatsen, Pierre Soulages, Antoni Tàpies of Lucio Fontana, vertonen hun prijzen een verbazingwekkende achterstand.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

‘Zilver nodigt uit tot het leggen van intuïtieve verbindingen’

Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven is open, maar krijgt ondertussen een grondige onderhoudsbeurt. Niet alleen het gebouw wordt vernieuwd, ook de directeur is er relatief nieuw. Een wandeling met Hans November in en om zijn museum.

TEKST & FOTO’S: Koos de Wilt

De kamer van de museumdirecteur, uitkijkend op de oude binnenstad van Schoonhoven, is modern ingericht, met grijsblauwe wanden en met overal gipsen modellen van de tekenafdeling van de vakschool. Het laat zijn belangstelling zien voor het historische en het ambachtelijke, zo legt Hans November (°1978) uit. “De connectie tussen de eeuwenoude zilvertraditie en het heden is iets wat me, met mijn ervaring, zeer vertrouwd is. En zilver nodigt, juist in het decoratieve, uit om intuïtieve verbindingen te leggen. Ook met jonge kunstenaars, die weer een eigen visie hebben op de zilvertraditie.”

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

Oosterse vibes in Parijs

In een kunstwereld die steeds internationaler en digitaler wordt, blijft de behoefte aan concentratie en overzicht opvallend groot. Voor verzamelaars van Aziatische kunst biedt Printemps Asiatique Paris precies dat: een moment waarop uiteenlopende spelers, galeries, musea, veilinghuizen en experts, zich gelijktijdig en binnen een relatief compacte stedelijke context manifesteren. De editie van 2026, die plaatsvindt van 3 t/m 12 juni, bevestigt niet alleen de groei van het evenement, maar suggereert ook een duidelijke verschuiving in schaal en ambitie.

TEKST: Els Bracke

Een eerste, tastbare verandering is de verhuizing naar Galerie Charpentier. Waar de Pagode de afgelopen jaren een eigen, enigszins besloten karakter had, kiest de organisatie nu voor een locatie die beter aansluit bij de internationale positie die het evenement inmiddels heeft verworven. De ruimere opstelling, de grotere zichtlijnen en de mogelijkheid om meer deelnemers te ontvangen, meer dan 65 in 2026, creëren een andere dynamiek. Voor de bezoeker betekent dit niet alleen meer aanbod, maar ook een meer leesbare presentatie: werken kunnen in relatie tot elkaar worden bekeken, vergelijkingen dringen zich als het ware vanzelf op.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

‘Kho Liang Ie verkocht Nederland aan de wereld’

Een grote tentoonstelling in Stedelijk Museum Amsterdam werpt nieuw licht op het leven en werk van Kho Liang Ie (1927-1975), de ontwerper die een cruciale rol speelde in de vernieuwing van Nederlandse vormgeving. Zijn interieurs en meubels, van de Schipholpieren tot de elegante banken van Artifort, trekken al langer de aandacht van designverzamelaars. Terecht: een goede Kho is tijdloos, zeldzaam en verrassend verfijnd. Er zijn veel stukken in omloop, maar het is lastig ze in een goede originele staat te vinden. Een ideale uitdaging voor de verzamelaar met een scherp oog.

TEKST: Belinda Visser

Hoewel zijn naam vandaag vooral bij designliefhebbers bekend is, gold Kho Liang Ie in de jaren 60 als een van de belangrijkste Nederlandse ontwerpers. Hij gaf meubelmerk Artifort een internationale uitstraling, bracht ontwerpers als Pierre Paulin en Geoffrey Harcourt naar Nederland, beïnvloedde de bewegwijzering van Schiphol en was jarenlang betrokken bij Goed Wonen. Kho Liang Ie werd geboren in 1927 in Magelang, Indonesië, waar de van oorsprong Chinese familie Kho al generatieslang woonde. In 1949 verhuisde hij naar Nederland om interieurarchitectuur te gaan studeren aan de voorloper van de Rietveld Academie. Daar speelde hij zich al vroeg in de kijker met zijn ontwerptalent en warme charismatische persoonlijkheid. En dat zou zijn hele leven zo blijven.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

De broche: van fibula tot fashion statement

Tijdens de laatste edities van de BRAFA of TEFAF was de broche overal zichtbaar. Opvallend genoeg vooral gedragen door mannen, die het recentelijk hebben omarmd als een nieuw symbool, ergens tussen tijdloze chic en de drang om moderne mannelijkheid te benadrukken. De broche is niet langer het sentimentele overblijfsel dat achterin een juwelendoosje ligt, maar een teken van status geworden: stijlvol, cultureel en zelfs bijna politiek. Deze terugkeer vertelt over een tijdperk dat hunkert naar verhalen, naar rust, naar eigenheid, maar ook naar een subtiele flair.

TEKST: Christophe Dosogne

Voordat de broche een sieraad werd, was het eerst een praktisch voorwerp. In de prehistorie gebruikten mensen spelden van been of hout om huiden en stoffen bij elkaar te houden, directe voorlopers van bronstijd-fibulae. Functioneel en robuust hielden ze tunieken en draperieën op hun plaats, terwijl ze al een decoratieve dimensie lieten doorschemeren. In het oude Griekenland en Rome werden fibulae verfijnder: ze kregen edelmetalen, motieven en soms edelstenen en groeiden uit tot sociale statussymbolen.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

Jacob Petit, groots in verleiding

De faam van de Franse porseleinmaker en porseleinschilder Jacob Petit (1796-1868) is tegenwoordig, zelfs onder verzamelaars, verbleekt. Dat komt omdat hij zijn belangrijkste werk maakte in een periode die nu minder in de belangstelling staat. Toch zien we zijn porselein regelmatig op veilingen. Het is, juist door het bijzonder expressieve kleurgebruik, de zekere theatraliteit en de hoge kwaliteit van het porselein, direct te herkennen.

TEKST: Peter van der Waal

Jacob Petit wordt in 1796, tijdens de Franse Revolutie, in Parijs geboren als Jacob Mardochée. Al vroeg blijkt hij over een groot teken- en schildertalent te beschikken, waardoor hij als autodidact terechtkomt in de studio van Antoine-Jean Gros (1771-1835), die zijn talent direct erkent. Gros is vooral bekend van grote historische doeken van veldslagen, onder meer die van Napoleon. Hij was op zijn beurt een leerling van Jacques-Louis David (1748-1825). Bij Gros ontvangt Jacob Mardouché een gedegen onderricht in het fijnschilderen, dat hem later ongetwijfeld van pas zal komen bij het schilderen van porselein.

verder lezen?

Bestel print Bestel digitaal

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

verder lezen?

Dit artikel is exclusief voor abonnees.

blijf op de hoogte